Site içerisinde   

Bölümümüz


Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi' nin kurulduğu 1936 yılından başlayarak Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü içinde zorunlu ders olarak okutulan dilbilim, 2 Eylül 1982 tarihinde Yüksek Öğretim Kurumu Yasasıyla yeni bir Anabilim dalına dönüştürülmüş ve Batı Dilleri ve Edebiyatları içinde yer almıştır. 1983/1984 ders yılından başlayarak her yıl öğrenci alan bu dal, ilk mezunlarını 1987 yılında vermiştir. Aralık 1991 tarihinde Üniversitelerarası Kurul ve Yüksek Öğretim Kurulu kararlarıyla bağımsız bir bölüm durumuna getirilen Dilbilim Bölümü, Genel Dilbilim Anabilim Dalı ve Uygulamalı Dilbilim Anabilim Dalı olmak üzere, iki ayrı anabilim dalından oluşmaktadır. Öğretim dili Türkçe olan Bölüme, dilbilim alanının niteliği gereği, ÖSYM sınavlarında öğrenciler yabancı dil puanıyla alınmaktadır.

Öğrencilerin bir ya da birden fazla yabancı dile hakim olması hem dil sistemine karşı belirgin bir duyarlılık taşıma hem de alandaki kaynakları izleyebilme açısından büyük bir önem taşımaktadır. Dört yıllık program boyunca sürecek yabancı dil dersleriyle desteklenecek olan bu yabancı dil, öğrencinin mezuniyet sonrasındaki iş olanakları açısından da ayrıca önemlidir.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesindeki Dilbilim Bölümü, Türkiye Üniversitelerinde hem bölüm statüsü taşıyan hem de öğretim dili Türkçe olan ilk dilbilim dalıdır.

Öğrenciler dört yıllık öğrenimleri süresince dil, diller ve işleyişleri hakkında bilgi edinmekte, bunları Bölüm programındaki hem karşılaştırmalı ve uygulamalı çalışmalarda hem de yabancı dil derslerinde pekiştirmektedirler. Dilbilim programını başarıyla tamamlayan bir öğrenci, genel olarak dilin, dil sisteminin; özel olarak Türkçenin yapısı ve işleyişi hakkında ayrıntılı bir bilgi birikimine sahip olmaktadır.

Türkiye'de gerçekleştirilen dilbilim eğitiminin temel hedeflerinden biri de doğal olarak Türkçeye belirgin katkılarda bulunmaktır. Bu nedenle öğrencilerin Türkçeye hakimiyeti, programda özellikle aranan bir nitelik olarak belirginleşmektedir.

Karşılaştırmalı Dil İncelemeleri, 20. YY. Dilbilim Akımları ve Evrensel Dilbilgisi gibi derslerde dil, dil sistemi, dilin işleyişi konularında, pek çok dile yönelik uygulama çalışmalarıyla bilgilendirilen öğrenciler, doğal olarak program boyunca Türkçe üzerinde de ayrıntılı çalışmalar yapmaktadırlar. Örneğin kendilerine, Türkçenin ses yapısı, seslerin nasıl çıkarıldığı, ses uyumları ve sese dayalı özellikler uygulamalı olarak öğretilmektedir. Öte yandan, Türkçenin çekim ve türetmede ne gibi özellikler gösterdiği, biçimbilim açısından incelenmektedir. Ekler, bunların birleşmeleri, ad ve eylem çekimindeki özellikler ele alınmakta; ayrıca sözcük türleri, eklerin görevleri üzerinde de ayrıntılı bir biçimde durulmaktadır. Bu çalışmalar yapılırken öğrenci, çağdaş dilbilim ve dilbilgisi kuramlarıyla da beslenmekte ve bilgi düzeyinin karşılaştırma ve soyutlama yapabilecek düzeye getirilmesi hedeflenmektedir.

Öğrenciye, Türkçenin sözdizimi özellikleri de değişik dilbilgisi yaklaşımları doğrultusunda öğretilmekte ve dünya dillerinden bu açıdan ayrılan özellikleri karşılaştırmalı çalışmalarla incelenmektedir.  Ayrıca öğrenci, sözcük ve tümce anlambilimi konusunda da Türkçede ayrıntılı çalışmalar yapabilecek düzeye getirilmekte, bunu metindilbilim, üslup çalışmaları gibi daha üst alanlar izlemektedir. Dünya dil aileleri ve Türkçenin dünya dilleri içindeki yeri, tüm belirleyici özellikler doğrultusunda tartışılmakta, öğrencilerin yaşayan Türk dilleri ve lehçeleri konusunda da bilgilendirilmesine çalışılmaktadır. Bunlardan başka, dilin ve Türkçenin statüye, role ya da mesleğe, eğitim düzeyine vb. göre olan değişik kullanımları, çocukta dil gelişimi gibi konular da program dahilinde öğrenciye aktarılmaktadır.

Dilbilim programında önemle üzerinde durulan bir başka alan ise, anadili ve yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi konusudur. Öğrenci, bu konularla ilgili olarak, öncelikle kuramsal düzeyde yetiştirilmekte, daha sonra ise özellikle Türkçeye yönelik uygulamalarla bilgisi pekiştirilmektedir. Bölüm programı içinde öğrenciye bilimin temel kurallarını, bilimsel geleneği aktarma ve bu konuda bilgilenmesini sağlama her zaman ön planda tutulmuş bir amaçtır. Bu doğrultuda, öğrenci, araştırma yöntem ve teknikleri konusunda yetiştirilmekte, mezuniyet tezi başta olmak üzere tüm çalışmalarında kendisinden bilimsel kurallara uyması ve onları uygulaması istenmektedir.

Dilbilim Bölümü, bu güne kadar özellikle dilin önemli bir çalışma malzemesi olduğu alanlara eleman vermiş bir daldır. Reklamcılıktan metin yazarlığına, halkla ilişkilerden düzeltmenliğe, Türkçe ve İngilizce okutmanlığına kadar uzanan geniş bir çalışma alanı olan bu uzmanlık dalının önemi, ülkemizde de yavaş yavaş daha belirginleşmektedir. Mevcut program üzerinde ise, günün gerekleri doğrultusunda düzenli olarak değiştirme ve yenileştirme çalışmaları yapılmaktadır.

Dilbilimci unvanını taşıyan mezunlarına bölümde, yüksek lisans ve doktora programlarıyla lisansüstü çalışma olanakları da sağlanmaktadır.




02 Ekim 2009 , Cuma

2014 © ANKARA ÜNİVERSİTESİ Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dilbilim Bölümü